Vi sinh hay chế phẩm sinh học (Probiotic) đang là những điều mà nhiều bà con nuôi tôm rất quan tâm trong những năm gần đây. Nó được cho là công nghệ tiên tiến sẽ giúp thay thế cho kháng sinh và những hóa chất được sử dụng trong ao, nhờ đó giúp tôm tăng trưởng nhanh, về kích cở lớn và không gây ảnh hưởng cho môi trường. Vậy vi sinh là gì? và cách sử dụng mem vi sinh hiệu quả cho ao tôm, hôm nay chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ hết các vấn đề này qua bài viết sau đây.
1. Vi sinh là gì?
Vi sinh (hay vi sinh vật) là các sinh vật đơn bào hoặc đa bào, nhân sơ hoặc nhân thực, có kích thước rất nhỏ và thường chỉ quan sát được qua kính hiển vi, bao gồm cả vi khuẩn, virus, nấm, tảo và nguyên sinh động vật và có vai trò có lợi hoặc có hại đối với sinh vật khác hay môi trường.
2. Men vi sinh là gì?
a. Men vi sinh là gì?
Men vi sinh hay chế phẩm sinh học (Probiotics) được mô tả như là thành phần của một tế bào vi sinh vật mang lại tác dụng hữu ích trên vật chủ bằng cách cải thiện khả năng kháng bệnh, thúc đẩy sự tăng trưởng, sử dụng thức ăn và tình trạng sức khỏe, thông qua việc đạt được sự cân bằng vi khuẩn trong cả vật chủ và môi trường xung quanh.
Trong nuôi trồng thủy sản, chế phẩm sinh học (Probiotics) bao gồm tất cả các vi sinh vật có tác dụng hữu ích trên vật chủ, và được bổ sung vào muôi trường nước, nhầm kiểm soát dịch bệnh, phân hủy chất hữu cơ, chất thải trong ao.
b. Đặc điểm của vi sinh là gì?
+ Được tao nên từ 3 thành phần chính:
– Các chủng vi khuẩn có lợi tham gia sử dụng và phân hủy các hợp chất hữu cơ như: Bacillus sp., Nitrobacter sp., Nitrosomonas sp., Clostridium sp, Lactobacillus sp, L.acidophillus, Streptococcus sp., Sacharomyces sp…
– Các loại enzyme được vi sinh vật tiết ra xúc tác cho quá trình phân hủy chất hữu cơ: Protease, Lypase, Amyllase, Chitinnase…
– Chất dinh dưỡng sinh học để kích hoạt sinh trưởng ban đầu hệ vi khuẩn.
+ Về hình thức: Có dạng nước và dạng bột (hay dạng viên), bình thường dạng bột có mật độ vi khuẩn có lợi cao hơn so với dạng nước.
+ Về chủng loại: Các chủng vi sinh vật được sử dụng trong nuôi trồng thủy sản được chia làm 3 nhóm:
– Nhóm vi sinh vật sống như vi khuẩn thuộc nhóm Bacillus, Lactobacillus, Saccharomyces… thường dùng trộn vào thức ăn, giúp cân bằng vi khuẩn đường ruột, tăng cường chuyển hóa và hấp thu thức ăn, nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn của tôm. Tiết ra một số chất kháng sinh, enzyme để kìm hãm hay tiêu diệt vi khuẩn có hại trong đường ruột tôm nuôi và tăng sức đề kháng cho tôm.
– Nhóm các vi khuẩn có tính đối kháng hoặc cạnh tranh thức ăn với vi sinh vật gây bệnh như vi khuẩn Bacillus licheniformis, Bacillus sp… được dùng cải thiện nền đáy ao nuôi, cạnh tranh mạnh mẽ chất dinh dưỡng, năng lượng và giá thể với các loài vi khuẩn có hại, tảo có hại từ đó làm ổn định chất lượng nước và nền đáy trong ao nuôi tôm.
– Nhóm các vi khuẩn cải thiện chất lượng môi trường như vi khuẩn Nitrosomonas, Nitrobacter, Actinomyces, Bacillus, Rhodobacter sp, Rhodospirillum, Rhodopseudomonas viridis… dùng xử lý nước ao và nền đáy. Trong đó, một số chủng vi sinh vật sẽ làm tăng hàm lượng oxy, ổn định pH, phân hủy mùn bã hữu cơ, khử phèn, diệt tảo độc.
3. Vai trò của vi sinh trong ao nuôi tôm là gì?
a. Với môi trường nước vai trò của men vi sinh là gì?
– Ao nuôi sử dụng chế phẩm sinh học giúp ổn định chất lượng nước ao nuôi: ổn định pH, ổn định màu nước, vi khuẩn có lợi phát triển ức chế vi khuẩn có hại trong ao, kích thích sự phát triển của tảo có lợi. Ổn định pH nước ao.
– Các chế phẩm sinh học giúp phân hủy chất hữu cơ trong nước và dưới đáy ao làm môi trường ao nuôi ổn định, đáy ao sạch.
– Giảm hàm lượng khí độc NH3, NO2, H2S. Một số loại vi khuẩn có khả năng giảm độ phèn trong ao nuôi.
b. Với sức khỏe tôm nuôi, vai trò của vi sinh là gì?
– Giúp ngăn cản sự xâm nhập và ức chế sự phát triển của vi khuẩn có hại, các ký sinh trùng ảnh hưởng đến đường ruột tôm.
– Các Probiotic giúp ổn định pH đường ruột: Các sản phẩm trao đổi chất của vi khuẩn như các enzyme, axit lactic, axit acetic… làm ổn định pH đường ruột, tạo môi trường không thuật lợi cho vi khuẩn có hại phát triển gây nên bệnh gan tụy, bệnh liên quan đến đường ruột như bệnh phân trắng, lỏng đường ruột…
– Ổn định hệ men đường ruột, tăng sức đề kháng, tăng tiêu hóa thức ăn, ngăn ngừa bệnh.
– Kích thích sự phát triển vi sinh vật có lợi trong ao từ đó tạo được nguồn thức ăn tự nhiên cho tôm, giảm thức ăn công nghiệp và hệ số chuyển đổi thức ăn thấp.
